4
0
0της Ρούλας Κλεπετσάνη, PES Greece
Στις 30 Νοεμβρίου, η κλιματική αλλαγή θα βρεθεί ξανά στο επίκεντρο της συζήτησης των Ηνωμένων Εθνών στο Παρίσι, με στόχο να καταλήξουν οι χώρες-μέλη σε διεθνή συμφωνία για το κλίμα. Είναι ευρέως αποδεκτό πως πρόκειται για μια παγκόσμια περιβαλλοντική και αναπτυξιακή πρόκληση με επιπτώσεις όχι μόνο στο περιβάλλον, αλλά και στην υγεία, την οικονομία και την κοινωνική πρόνοια. Κρίνεται απαραίτητη η άμεση αντιμετώπιση της και παράλληλα, η προστασία των χωρών από τις δυσμενείς επιπτώσεις της.
Συγκεκριμένα, τίθεται ο στόχος να συγκρατηθεί η άνοδος της μέσης παγκόσμιας θερμοκρασίας κάτω από τους 2 βαθμούς Κελσίου, να μειωθούν οι εκπομπές των αερίων που προκαλούν το φαινόμενο του θερμοκηπίου, να υπάρξει προσαρμογή στις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής αλλά και μετάβαση σε μια οικονομία χαμηλών εκπομπών CO2. Η ευρωπαϊκή στρατηγική για την αντιμετώπιση αιτιών και αποτελεσμάτων της κλιματικής αλλαγής θα πρέπει, σε πρώτο πλάνο, να εναπόκειται στην ύπαρξη νομοθεσίας και στην στενή συνεργασία των χωρών μελών για εφαρμογή και τήρηση των συμφωνηθέντων.
Το θέμα που εγείρεται σε επίπεδο ΕΕ είναι πώς θα μπορέσουν οι αναπτυσσόμενες χώρες να αντιμετωπίσουν τα αίτια και τις συνέπειες του φαινομένου. Οι χώρες αυτές, παρά το γεγονός ότι παράγουν σχετικά χαμηλές εκπομπές αερίων συγκριτικά με τις αναπτυγμένες, δεν έχουν τη δυνατότητα χρηματοδότησης μέτρων προσαρμογής στην κλιματική αλλαγή, πράγμα που σημαίνει ότι θα υποφέρουν περισσότερο από τις συνέπειες της. Για παράδειγμα, τα ακραία καιρικά φαινόμενα συνδέονται πολλές φορές με μείωση της αγροτικής παραγωγής, και σε μια χώρα που στηρίζεται στον πρωτογενή τομέα, ένα πλήγμα στην αγροτική παραγωγή επιφέρει σημαντικές οικονομικές και κοινωνικές συνέπειες. Η κλιματική πολιτική που θα ακολουθήσει η ΕΕ θα πρέπει να συμπορεύεται στενά με την αναπτυξιακή πολιτική. Διότι, για να υπάρξει κατάλληλη προσαρμογή είναι απαραίτητο, παράλληλα με τη θέσπιση νομοθεσίας που θα περιέχει αυστηρούς περιβαλλοντικούς όρους, να αντιμετωπιστεί η ανέχεια και να προωθηθεί η βιώσιμη ανάπτυξη. Θα πρέπει τα αναπτυγμένα κράτη να βοηθήσουν τα αναπτυσσόμενα παρέχοντας τους οικονομική και τεχνολογική βοήθεια, προκειμένου να υπάρξει μία δίκαιη και από κοινού αντιμετώπιση του φαινομένου. Επίσης, η κλιματική πολιτική οφείλει να ενσωματώνει και κοινωνική πολιτική. Η ΕΕ υποχρεούται να υιοθετήσει μια στρατηγική που να προστατεύει τους αδύναμους, ανεξάρτητα από το οικονομικό στάτους της ίδιας της χώρας. Κάθε άνθρωπος, ανεξαρτήτως εισοδήματος, θα πρέπει να είναι σε θέση να προσαρμοστεί και να αντιμετωπίσει την κλιματική αλλαγή.
Κάνοντας ίσως μια διαφορετική ανάγνωση του φαινομένου αυτού, συνειδητοποιεί κανείς ότι η Ευρώπη τώρα έχει μπροστά της μια μοναδική ευκαιρία. Μπορεί να προάγει πολιτικές βιώσιμης και μακροπρόθεσμα κοινωνικά δίκαιης ανάπτυξης μέσω προγραμμάτων που θα επικεντρώνονται στην πράσινη οικονομία. Η κίνηση αυτή, μέσα στην κρίση, μπορεί να δημιουργήσει θέσεις εργασίας σε πολλούς τομείς που σχετίζονται με την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής, όπως είναι η εγκαθίδρυση και λειτουργία μονάδων ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, η εξάπλωση τεχνολογιών χαμηλών εκπομπών άνθρακα, η παραγωγή αυτοκινήτων που θα προκαλούν λιγότερη ρύπανση και η ενδυνάμωση της δημόσιας συγκοινωνίας. Από τη μία, ενθαρρύνεται ένα υψηλά καταρτισμένο ανθρώπινο δυναμικό της νέας γενιάς να εισέλθει στην αγορά εργασίας και από την άλλη, άνθρωποι που έχουν χάσει τη δουλειά τους εξαιτίας της οικονομικής συγκυρίας μπορούν να απασχοληθούν με πλήρη εργασία στον τομέα αυτόν (π.χ. ανειδίκευτοι εργάτες). Επιπρόσθετα, η προώθηση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας δίνει μεγάλο οικονομικό προβάδισμα στην Ευρώπη που εισάγει πρώτες ύλες για να παράγει ενέργεια, καθώς μπορεί με αυτό τον τρόπο να μειώσει τα κόστη παραγωγής και συνεπώς, να κάνει τα προϊόντα της πιο ανταγωνιστικά στο διεθνές περιβάλλον.
Τέλος, η Ελλάδα, εν μέσω δύσκολων καιρών, θα συμμετάσχει σε αυτή την ιστορικής σημασίας διάσκεψη, και θα πρέπει να μη μείνει αμέτοχη, αλλά να αδράξει την ευκαιρία προς την υιοθέτηση μιας σοβαρής στρατηγικής που θα βελτιώσει την περιβαλλοντική της πορεία, και θα αναδείξει την πολιτική της παιδεία και ευσυνειδησία. Πιο συγκεκριμένα, δε θα πρέπει να αντιμετωπίζει το ζήτημα της προστασίας του περιβάλλοντος και του μεριδίου που της αναλογεί στην αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής ως ένα πρόσθετο βάρος, αλλά ως μια ευκαιρία, η αξιοποίηση της οποίας μπορεί να συμβάλλει στην αλλαγή του παραγωγικού της μοντέλου και την αναζωογόνηση της οικονομίας της προς την κατεύθυνση μιας πιο ποιοτικής και βιώσιμης ανάπτυξης. Πόσο μάλλον αν λάβουμε υπόψη τις ιδιαίτερα μεγάλες δυνατότητες που έχει η χώρα μας για εκμετάλλευση της αιολικής και ηλιακής ενέργειας, η οποία, όμως, απαιτεί την προσέλκυση και πραγματοποίηση επενδύσεων τόσο για την κατασκευή των απαραίτητων μονάδων παραγωγής όσο και τη ενεργειακή διασύνδεση των νησιών με την ηπειρωτική χώρα. Σε τελική ανάλυση, είναι χρέος της Ελλάδας ως ένα σύγχρονο ευρωπαϊκό κράτος, παρά τα όποια προβλήματα αντιμετωπίζει, να ασχοληθεί, να ευαισθητοποιηθεί και να δραστηριοποιηθεί πάνω στα κρίσιμα ζητήματα που αφορούν την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής και, γενικότερα, την προστασία του περιβάλλοντος.
400